Risico en portefeuille

Wat doet een andere wisselkoers met je belegging?

Een wisselkoersverandering kan het rendement van een buitenlandse belegging vergroten of verkleinen wanneer je het in euro’s uitdrukt. Een aandeel kan in dollars stijgen en in euro’s toch verlies opleveren. Ook een in euro’s verhandelde ETF kan valutarisico hebben: de valuta van de onderliggende bezittingen en de eventuele afdekking zijn bepalend.

Eerst vaststellen wat de wisselkoers betekent

Een notering EUR/USD van 1,10 betekent dat één euro 1,10 dollar waard is. Gaat die notering naar 1,20, dan is de euro sterker geworden: je krijgt meer dollars voor een euro. Om een dollarbedrag terug te rekenen naar euro’s, deel je het door deze notering. Bij een hogere EUR/USD levert hetzelfde dollarbedrag dus minder euro’s op.

De omgekeerde notering vertelt hetzelfde met een ander getal. Bij EUR/USD 1,10 is één dollar ongeveer €0,9091 waard. Bij 1,20 is dat €0,8333. Let bij berekeningen op welke munt boven en onder de breuk staat. De uitspraak dat de wisselkoers stijgt is zonder valutapaar onduidelijk.

Koerswinst in dollars, verlies in euro’s

Je belegt fictief €1.000 bij EUR/USD 1,10 en koopt voor $1.100 aandelen. De aandelen stijgen 8% naar $1.188. Inmiddels staat EUR/USD op 1,20. Terug omgerekend zijn de aandelen $1.188 / 1,20 = €990 waard. Je dollarwinst van 8% is een euroverlies van 1%, vóór kosten en belastingen.

Blijft de wisselkoers op 1,10, dan is de eindwaarde €1.080. Daalt EUR/USD naar 1,00, dan wordt dezelfde belegging €1.188 waard en bedraagt het euroresultaat 18,8%. De bedrijfsbelegging presteert in alle drie scenario’s hetzelfde; alleen de omrekening verschilt.

EUR/USD bij verkoop Dollarwaarde Eurowaarde Rendement in euro
1,20 $1.188 €990 −1%
1,10 $1.188 €1.080 +8%
1,00 $1.188 €1.188 +18,8%

Bij deze noteringswijze is de algemene berekening: euro-rendement = (1 + rendement in dollars) × (EUR/USD bij aankoop / EUR/USD bij verkoop) − 1. Je telt percentages dus niet simpelweg op. Het valuta-effect werkt ook op de inmiddels behaalde koerswinst of het koersverlies.

Drie valutabegrippen bij fondsen

De handelsvaluta is de munt waarmee je het fonds op de beurs koopt. De basisvaluta is de munt waarin het fonds zijn administratie en intrinsieke waarde rapporteert. De onderliggende valutablootstelling volgt uit de bezittingen en contracten. Die drie kunnen verschillen.

Stel dat precies dezelfde ongehedgde fondsparticipatie op twee beurzen in euro’s en dollars verhandelbaar is. Alleen een andere beursnotering kiezen verandert de onderliggende belegging niet. De europrijs weerspiegelt al de omrekening van de fondswaarde. Je kunt wel andere transactiekosten, spreads en valutaconversiekosten tegenkomen.

Het woord USD in een fondsnaam betekent evenmin automatisch dat alle risico uit de dollar komt. Een wereldwijd fonds kan bedrijven en effecten uit meerdere valuta’s bezitten. Raadpleeg daarom de portefeuille, indexmethodiek en aanduiding van de betreffende aandelenklasse. Een EUR-notering is geen bewijs van een EUR-hedge.

Wat afdekken wel en niet doet

Een valuta-afgedekte of hedged aandelenklasse probeert de invloed van bepaalde wisselkoersen ten opzichte van een gekozen munt te verminderen. Daarvoor kunnen bijvoorbeeld valutatermijncontracten worden gebruikt. Controleer welke blootstelling wordt afgedekt, naar welke munt en hoe vaak de afdekking wordt aangepast.

Een hedge is niet gratis en niet perfect. Transacties kosten geld, renteverschillen tussen valuta werken door in termijnkoersen en de benodigde omvang verandert met de waarde van de beleggingen. Het effect op rendement kan positief of negatief zijn. Kijk dus niet alleen naar het verschil in de gepubliceerde beheervergoeding.

Afdekking vermindert ook de mogelijkheid om van gunstige wisselkoersbewegingen te profiteren. Zij beschermt bovendien niet tegen koersdalingen van de onderliggende aandelen of wanbetaling op obligaties. Het iShares-document in het bronnenblok benoemt uitdrukkelijk dat een hedge valutarisico niet volledig hoeft weg te nemen; dat principe verdient aandacht bij elk specifiek fonds.

Bedrijven hebben zelf ook valuta-effecten

Een onderneming die in euro’s noteert kan producten in dollars verkopen en onderdelen in yen inkopen. Wisselkoersbewegingen beïnvloeden dan omzet, kosten en concurrentiepositie. Daarnaast moeten buitenlandse resultaten voor de jaarrekening worden omgerekend. De koersvaluta van het aandeel vertelt slechts een deel van dit verhaal.

Bedrijven kunnen een deel van die risico’s afdekken of inkomsten en kosten in dezelfde valuta combineren. Dat kan de invloed dempen, maar maakt een simpele voorspelling nog niet mogelijk. Een sterkere dollar is niet voor ieder Amerikaans of Europees bedrijf op dezelfde manier gunstig. Lees in het jaarverslag welke blootstellingen en afdekkingen werkelijk bestaan.

Bij obligaties in vreemde valuta kan het valuta-effect groot zijn ten opzichte van de coupon. Een rentevergoeding van enkele procenten zegt weinig over de uiteindelijke euro-opbrengst als de munt intussen sterk beweegt. Ook een dollarsaldo dat na verkoop blijft staan, houdt valutarisico zolang je toekomstige uitgaven in euro’s hebt.

Een vergelijking maken die bij je doel past

Bepaal eerst in welke munt je later wilt uitgeven. Vergelijk vervolgens resultaten in diezelfde munt en inclusief dezelfde uitkeringsbehandeling. Een dollarresultaat uit een factsheet naast jouw euroresultaat bij de broker leggen kan anders ten onrechte op slecht volgen van de index lijken.

Scheid ten slotte koersrisico van wisselkosten. Een conversietarief is een kostenpost voor het omwisselen; valutarisico is de onzekere verandering van de wisselkoers tijdens het bezit. Geen wisselkosten betalen bij een euro-notering betekent niet dat het valuta-effect is verdwenen.

Bronnen en controle

Gecontroleerd op . Rekenvoorbeelden zijn fictief, tenzij uitdrukkelijk anders vermeld. Geraadpleegde primaire bronnen:

Voor vergelijking van de uitleg zijn ook gelezen: DEGIRO valutarisico; Saxo Wat is valutarisico. Deze vergelijking vervangt de primaire bronnen niet.