Waarom betalen bedrijven rente aan obligatiehouders?

Waarom een bedrijf de obligatiemarkt gebruikt

Een onderneming kan obligaties uitgeven om investeringen te financieren, een overname te betalen, werkkapitaal aan te vullen of bestaande schuld te vervangen. De obligatiehouders verschaffen financiering zonder gewone aandeelhouders te worden. Een obligatie-uitgifte betekent dus niet automatisch dat nieuwe groei wordt gefinancierd.

Ook een bedrijf zonder beursgenoteerde aandelen kan obligaties uitgeven. De aandelenmarkt en obligatiemarkt zijn verschillende financieringsbronnen. Bovendien kan de juridische uitgever een financieringsmaatschappij binnen een groep zijn. Dan zijn garanties en de plaats van die maatschappij in de groep belangrijk voor jouw vordering.

Bij aankoop op de secundaire markt betaal je een andere belegger. De schuld van het bedrijf verandert daardoor niet. Wat verandert is wie recht heeft op de resterende contractuele betalingen. De prijs die je betaalt kan sterk verschillen van de oorspronkelijke uitgifteprijs.

Coupon en kredietopslag vertellen niet hetzelfde

De coupon staat bij een gewone vaste lening vast, terwijl de beursprijs verandert. Het actuele rendement beweegt daardoor mee met de marktomstandigheden. Een obligatie met een hoge oude coupon kan boven de nominale waarde noteren en toch een bescheiden rendement tot aflossing bieden.

De kredietopslag of credit spread vergelijkt het vereiste rendement met een gekozen referentie van vergelijkbare valuta en looptijd. Fictief: als een passende referentie 3% oplevert en een bedrijfslening 4,5%, is het verschil 1,5 procentpunt, oftewel 150 basispunten. Dat verschil is geen zuivere voorspelling van wanbetaling; ook liquiditeit, voorwaarden en marktsentiment spelen mee.

Als het risico van het bedrijf groter wordt, kunnen beleggers een hogere opslag eisen. De koers kan dan dalen terwijl de gewone marktrente gelijk blijft. Een dalende beleidsrente garandeert daarom geen koersstijging van iedere bedrijfsobligatie: een oplopende kredietopslag kan het voordeel tenietdoen.

Waar komt het geld voor terugbetaling vandaan?

Voor een kredietanalyse is de kasstroom belangrijk: kan de onderneming rente betalen na de noodzakelijke uitgaven en blijft er ruimte om schulden af te lossen? Winst alleen is onvoldoende. Geld kan bijvoorbeeld vastzitten in voorraden of debiteuren, terwijl de rentebetaling wel op tijd moet worden gedaan.

Bekijk daarnaast hoeveel schuld tegelijk afloopt. Een bedrijf dat rente gemakkelijk betaalt, kan toch problemen krijgen wanneer het een grote eindaflossing moet herfinancieren. Beschikbare kasmiddelen, kredietlijnen, zekerheden en toegang tot nieuwe financiering maken dan verschil. Een gemiddelde looptijd kan een grote piek in één jaar verbergen.

Ratings bieden een samengevat extern oordeel, maar vervangen deze analyse niet. Bij S&P en Fitch wordt doorgaans BBB− en hoger investment grade genoemd; BB+ en lager valt daaronder. Moody’s gebruikt andere letters: Baa3 is de ondergrens van investment grade. Een B-rating is dus niet hetzelfde als investment grade. Ratings zijn beoordelingen, geen toezeggingen van betaling.

De rangorde kan binnen hetzelfde bedrijf verschillen

Een gedekte lening heeft specifieke zekerheden; een ongedekte lening steunt op de algemene verhaalspositie. Een achtergestelde lening komt volgens de voorwaarden na bepaalde andere schulden. Ook verschillen tussen een moedermaatschappij en werkmaatschappij kunnen uitmaken wanneer bezittingen en schulden in verschillende juridische entiteiten zitten.

Veronderstel zeer vereenvoudigd dat na verkoop van activa €70 miljoen beschikbaar is. Er is €50 miljoen schuld die in dit voorbeeld als eerste wordt voldaan en daarna €40 miljoen achtergestelde schuld. Na betaling van de eerste groep blijft €20 miljoen over voor de achtergestelde groep: 50% van haar vordering. Aandeelhouders krijgen in dit model niets.

Dit is een illustratie van rangorde, geen voorspelling van een faillissementsuitkomst. Werkelijke procedures kennen kosten, betwiste vorderingen, verschillende zekerheden en juridische regels. De woorden senior of secured betekenen daarom niet dat je per definitie alles terugkrijgt. Lees welke rechten precies bestaan en waarop verhaal mogelijk is.

Voorwaarden die een hoog percentage minder aantrekkelijk kunnen maken

Bij een callable obligatie kan de uitgever onder omschreven voorwaarden eerder aflossen. Daalt de rente, dan kan dit voor het bedrijf gunstig zijn en voor de belegger betekenen dat het geld tegen een lager rendement moet worden herbelegd. Een coupon die nog tien jaar aantrekkelijk lijkt, hoeft dan niet tien jaar te worden betaald.

Achtergestelde of hybride leningen kunnen aanvullende voorwaarden hebben over uitstel van couponbetaling, zeer lange looptijden of afschrijving. Converteerbare obligaties kunnen onder voorwaarden in aandelen veranderen. Deze kenmerken vragen een andere beoordeling dan een gewone, niet-vervroegd-aflosbare senior lening.

Covenanten zijn contractuele afspraken die de kredietgever kunnen beschermen, bijvoorbeeld beperkingen op extra schuld of zekerheden. Hun waarde hangt van de precieze formulering, uitzonderingen en afdwingbaarheid af. Een prospectus is daarom meer dan een administratieve bijlage bij het couponpercentage.

Een fonds spreidt debiteuren, maar houdt het kredietrisico

Een bedrijfsobligatiefonds kan over veel leningen en sectoren spreiden. Dat vermindert de afhankelijkheid van één bedrijf, maar een recessie kan tegelijk veel debiteuren raken. High yield kan in zo’n omgeving ook samen met aandelen dalen. Het woord obligatiefonds garandeert geen rustige tegenhanger van aandelen.

Bekijk behalve ratings ook looptijden, valuta, concentraties en kosten. Controleer bij losse leningen de minimumomvang en bied-laatspread; niet elke bedrijfslening is vlot verhandelbaar. Een aantrekkelijk berekend rendement heeft weinig betekenis zonder inzicht in de kans dat de betalingen daadwerkelijk komen en de prijs waarop je tussentijds kunt uitstappen.